ΓΕΝΙΚΑ

 

  Στη φυτοπαθολογία με τον όρο καταπολέμηση δεν εννοούμε πάντα την πλήρη παρεμπόδιση ενός παθογόνου ή την πλήρη εξάλειψή του . Η καταπολέμηση εδώ πρέπει να εξετάζεται και σε σχέση με την οικονομικότητά της . Εάν δηλαδή το κόστος των επεμβάσεων ξεπερνά το οικονομικό αποτέλεσμα της επέμβασης τότε η επέμβαση η δεν γίνεται η δεν επιδιώκεται η πλήρης εξάλειψη του παθογόνου και των συμπτωμάτων του επάνω στα φυτά .

   Αντίθετα  επομένως με ότι συμβαίνει στην Ιατρική, στη Φυτοπαθολογία το κριτήριο είναι κατά κανόνα αυστηρά οικονομικό. Για να εφαρμοσθεί καταπολέμηση, πρέπει πρώτα να καθορισθεί ποιο είναι το ελάχιστο ποσό ασθενείας, πού προκαλεί οικονο­μική ζημία, και ποια είναι τα περιθώρια, μέσα στα όποια ή καταπολέμηση κοστίζει λιγότερο από τη ζημιά, πού προσπαθούμε να αποφύγουμε.

  Στη  Φυτοπαθολογία, συνεπώς , μια μέθοδος  καταπολεμήσε­ως δεν αρκεί να  είναι  αποτελεσματική, πρέπει επίσης να  είναι οικονομική, απλή στην  εφαρμογή της  και  ασφαλής .

    Επί πλέον, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι στον αγρό τα φυτά  είναι κατά  κανόνα  εκτεθειμένα σε πολλά  συγχρόνως παθογόνα αίτια  και μία  μέθοδος  καλή  και  αποτελεσματι­κή εναντίον  μιας, πιθανόν να  μην έχει  καμιά επίδραση  ή και να ενθαρρύνει μία  άλλη ασθένεια .

   Στις παρασιτικές ασθένειες ό ξενιστής και το παθο­γόνο δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να αγωνίζονται για την επιβίωση. Το φυτό, που βρίσκεται ήδη κάτω από τον  ανταγωνισμό  άλλων  φυτών για  χώρο, φως, αέρα, νερό και θρεπτικά συστατικά από το έδα­φος, έχει και το πρόσθετο βάρος να συντηρήσει έναν άλλον οργανισμό , ένα παράσιτο .

  Τα αποτελέσματα από την δράση ενός παρασίτου επί ενός φυτού ξενιστή ποικίλουν και μπορεί να κυμανθούν από ελάχιστη βλάβη μέχρι και την ξήρανση του φυτού πριν την παραγωγή απογόνων , πράγμα που καθίσταται επικίνδυνο για την διατήρηση του είδους .

   Από την πλευρά του το παράσιτο πρέπει να μπορέσει να παράγει ένα μεγάλο αριθμό απογόνων έτσι ώστε , κάποιοι από αυτούς, να έχουν μια ικανοποιητική στατιστικά πιθανότητα να συναντηθούν με άλλο φυτό ξενιστή και μάλιστα σε κατάλληλη φάση από πλευράς βλαστήσεως και κλιματολογικών συνθηκών , ώστε να παρασιτήσουν .

   Στη φύση υπάρχει μια ισορροπία που δεν αφήνει κανένα από τα δύο μέρη ( φυτό – παράσιτο ) να εξαφανιστεί τελείως και έτσι αποφεύγεται η πιθανότητα ολοκληρωτικού αφανισμού ειδών .

    Στο σημείο αυτό εισέρχεται ο άνθρωπος ο οποίος με διάφορους τρόπους (εντατική καλλιέργεια , μονοκαλλιέργεια σε μεγάλες εκτάσεις , θερμοκηπιακές καλλιέργειες , κλπ) δημιουργεί τις συνθήκες αυτές , που ευνοούν την ανάπτυξη συγκεκριμένων παρασίτων , σε μεγάλους πληθυσμούς , με καταστροφικές επιπτώσεις .

   Διορθωτικά όμως, ο ίδιος επεμβαίνει και πάλι, με την ονομαζόμενη καταπολέμηση ή φυτοπροστασία .

  Φυτοπροστασία είναι η  επιστήμη που μελετά όλες τις παθήσεις και ζημίες που υφίστανται τα φυτά, τους παράγοντες που τις προκαλούν, καθώς και τους τρόπους οικονομικής αντιμετώπισής τους .

  Οι αιτιολογικοί παράγοντες που προξενούν παθήσεις και ζημίες στα φυτά είναι οι ακόλουθοι:

·        Μη παρασιτικοί παράγοντες (εδαφικοί, κλιματικοί, ανώμαλη ατμοσφαιρική σύσταση, τοξικότητα γεωργικών φαρμάκων, μηχανικές βλάβες, κλπ.)

·        Παρασιτικοί φυτικοί παράγοντες (κατώτερα φυτά, σπερματόφυτα παράσιτα).

·        Ζωικοί παρασιτικοί παράγοντες (Νηματώδεις σκώληκες, Μαλάκια, Αρθρόποδα, Χορδωτά, τρωκτικά, κλπ.).

·        Ιοί.

·        Ζιζάνια.

  Κλάδοι φυτοπροστασίας, ανάλογα με τους κατά περίπτωση αιτιολογικούς παράγοντες που μελετούν, είναι :

·        Φυτοπαθολογία είναι η επιστήμη που μελετά τις παθήσεις των φυτών που οφείλονται σε μη παρασιτικούς παράγοντες, σε φυτικούς παρασιτικούς  παράγοντες και σε ιούς, καθώς και τους τρόπους αντιμετώπισής τους. Η φυτοπαθολογία χωρίζεται σε δύο μεγάλες ενότητες  την Γενική Φυτοπαθολογία που μελετά τη Συμπτωματολογία, την Αιτιολογία, την Παθογένεση, την Επιδημιολογία και τους γενικούς τρόπους προλήψεως ή θεραπείας των ασθενειών και την Ειδική Φυτοπαθολογία ή Νοσολογία που μελετά τις  ειδικές για κάθε φυτό ή ομάδα φυτών, ασθένειες και τους τρόπους αντιμετώπισής τους.

·        Γεωργική Ζωολογία και Γεωργική Εντομολογία είναι η επιστήμη που μελετά τις παθήσεις των φυτών που οφείλονται ζωικούς παρασιτικούς παράγοντες (Νηματώδεις σκώληκες, Μαλάκια, Αρθρόποδα, Χορδωτά, τρωκτικά, πτηνά κλπ.) καθώς και τους τρόπους αντιμετώπισής τους.

·        Ζιζανιολογία και ζιζανιοκτονία  είναι η επιστήμη που εξετάζει τα πάσης φύσεως ζιζάνια που δημιουργούν προβλήματα στα καλλιεργούμενα φυτά και τους τρόπους αντιμετώπισής τους .

 

 

 

Επιστροφή στις Θεματικές Ενότητες