Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων

Εύα Ε. Ζιώζιου

Εγκυμοσύνη & διατροφή

Αλλαγές διατροφικής συμπεριφοράς στην εγκυμοσύνη


Το σώμα αλλάζει στην εγκυμοσύνη


  Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης το σώμα αλλάζει κατά διάφορους τρόπους. Το έμβρυο μεγαλώνει μέσα στον πλακούντα χρησιμοποιώντας το απαραίτητο οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά από το αίμα της μητέρας.  Το συνολικό πρόσθετο βάρος της γυναίκας πρέπει να είναι από 9 έως 12 κιλά.  Τα πιο συνήθη συμπτώματα είναι:


                             Αύξηση κοιλιακής χώρας

                                      Πρήξιμο ποδιών και αστραγάλων

                                              Αιμορροΐδες

                                                     Σκουραίνει το δέρμα

                                                         Αλλαγές στα μαλλιά

                                                              Ζαλάδα και εμετοί

                                                                    Λιποθυμία

                                                                         Επιτακτική ούρηση

                                                 ΚΑΙ


            Αλλαγές διατροφικής συμπεριφοράς

 






Αλλαγή αίσθησης γεύσης            υπερβολική πρόσληψη τροφής          λαιμαργία ή ακατάσχετη

Και όσφρησης                                             (και βουλιμία)                                          επιθυμία                                                

                                                                                                                         για παράλογες τροφές


Οι παραπάνω διατροφικές ανωμαλίες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης οφείλονται σε βιολογικούς. ψυχολογικούς, πολιτισμικούς αλλά και οικονομικούς και κοινωνικούς παράγοντες.  Η προηγούμενη ενασχόληση με το αδυνάτισμα (ειδικά στις δυτικές χώρες), έχει ως αποτέλεσμα την αυξημένη δυσαρέσκεια και φοβία με το πρόσθετο βάρος.  Έτσι καταλήγουν οι έγκυες να υπερκαταναλώνουν τροφή αποδίδοντας το στην κούραση, τη ζαλάδα, τη δικαιολογία ότι τρώνε για δύο και άλλα.


Βιολογικές ανάγκες


Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης η μητέρα πρέπει να καλύψει τόσο τις δικές της ανάγκες όσο και του εμβρύου.  Για το λόγο αυτό χρειάζεται επιπλέον ενέργεια.  Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες συστάσεις χρειάζεται 80.000 επιπλέον θερμίδες για τους 9 μήνες (με διαφορετικές αναλογίες κατά τρίμηνο όπως για παράδειγμα 350 θερμίδες/ημέρα επιπλέον για το πρώτο τρίμηνο).

Επιπλέον γίνονται ορμονικές αλλαγές που ευθύνονται για τη διαφορετική διατροφική συμπεριφορά όπως:

Διαβήτης της εγκυμοσύνης

Εμφανίζεται λόγω παχυσαρκίας στην εγκυμοσύνη που έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της γλυκόζης στο αίμα.

ΥπερθυροΪδισμός

Εμφανίζεται λόγω άγχους αλλά και υπερβολικής πρόσληψης τροφής (και ιδιαίτερα ιωδίου)


Τέλος υπάρχει αυξημένη ανάγκη σε διάφορα θρεπτικά συστατικά όπως ο σίδηρος για την ομαλή ανάπτυξη του εμβρύου αλλά και την ισορροπία της μέλλουσας μητέρας.  Χαρακτηριστικό παράδειγμα για κατανόηση είναι το σύνηθες φαινόμενο κατανάλωσης σοκολάτας στη διάρκεια της έμμηνου ρύσεως όπου λόγω της απώλειας αίματος υπάρχει αυξημένη ανάγκη για σίδηρο


Υπερκατανάλωση τροφής


Ψυχολογικοί παράγοντες

Κατά τη διάρκεια του δεύτερου και τρίτου τριμήνου εμφανίζονται  ψυχολογικές αλλαγές και διακυμάνσεις λόγω της διαφορετικής εικόνας του σώματος, άγχους της γέννας και της μετέπειτα ανατροφής του βρέφους, ανήσυχος ύπνος και άλλα.  

Διαφορετικές αντιλήψεις

Αυτές διαμορφώνονται βάσει των οικονομικών, κοινωνικών και μορφωτικών διαβαθμίσεων. Έτσι καταλήγουμε σε συστάσεις όπως « πρέπει να τρως για δύο».

Οι Κορεάτισσες αποφεύγουν καφέ, πικάντικα και κοτόπουλο πιστεύοντας ότι αυτά προκαλούν δερματοπάθειες

Οι γυναίκες από την Κίνα κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου καταναλώνουν τροφές  μάνγκο, σταφύλι, μαύρο πιπέρι, καφέ για την αδυναμία και τη ζαλάδα.  

Άλλες περίεργες αντιλήψεις που υπάρχουν είναι όπως για το φύλο του βρέφους ή ότι για παράδειγμα το δίκροκο αυγό σημαίνει δίδυμα.

Παράλογες και ακατάσχετες επιθυμίες τροφής

Όπως έχει ήδη αναφερθεί η όρεξη αυξάνει στην εγκυμοσύνη. Κατά το 50% των εγκύων παρουσιάζει παράλογες και ακατάσχετε επιθυμίες για κάποια τροφή για λίγους όμως μήνες.  Πιθανά αίτια είναι:

Η αίσθηση γεύσης και όσφρησης αλλάζουν στην εγκυμοσύνη

Οι έγκυες έχουν χαμηλή αίσθηση της όσφρησης.  Αποτέλεσμα αυτού είναι ότι οσφρύζονται δυσάρεστες μυρωδιές ενώ δεν έχουν ποτέ μυρίσει κάτι τέτοιο.  Επίσης τρωνε τρόφιμα που δεν τους άρεσαν ή το αντίθετο ενώ προτιμούν λιπαρές και αλατισμένες τροφές αφού έχουν μειωμένη γεύση του γλυκού.

‘Έτσι καταλήγουν να τρώνε περίεργα πράγματα. Οι λόγοι είναι διατροφικοί, ψυχολογικοί αλλά και κοινωνικοί.


Παραδείγματα ασυνήθιστων τροφών


Στη δυτική Κένυα για παράδειγμα έχει αναφερθεί γαιοφαγεία, κυρίως από του τοίχους των σπιτιών σαν έκφραση κοινωνικών θεμάτων όπως γονιμότητα,  εδραίωση του τόπου και συνέχιση του γένους.  Στη Γερμανία,  παρατηρείται  υπερκατανάλωση αμύλου (πχ. Ψωμί), αμυλοφαγία.. Άλλες περιπτώσεις είναι βρώση πάγου, σόδας, σκόνη πλυντηρίου, λάσπη, καμένα σπίρτα, χαρτί, στεγνή μπογιά όπως για παράδειγμα στο Μεξικό όπου τρώνε πηλό.

Πολιτισμική επιρροή στην επιλογή τροφίμου

Η επιλογή τροφίμων γίνεται βάση των αισθητικών αντιλήψεων, του οικονομικού, κοινωνικού και μορφωτικού επιπέδου αλλά και της διαθεσιμότητας των τροφών.  Για παράδειγμα οι Γυναίκες από την Αφρική υπερκαταναλώνουν  φρούτα ενώ από την Ισπανία αλμυρές και καυτερές τροφές.


Σαν συμπέρασμα καταλήγουμε ότι υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν την αλόγιστη υπερκατανάλωση τροφής λογικής ή μη.  Οι μελλοντικές μητέρες όμως πρέπει να απευθύνονται στο διαιτολόγο για τη διαμόρφωση σωστής διατροφικής συμπεριφοράς, βάση των απαιτούμενων αναγκών, που θα εξασφαλίζει την υγεία μητέρας και εμβρύου.

Η ιστοσελίδα κατασκευάστηκε από το

Ανθόραμα

Εύα Ζιώζιου

Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων τροφίμων - Πτυχιούχος Πανεπιστημίου Οξφόρδης

Υψηλάντου 36, Νέο Ψυχικό, Τηλ.  210 6721431   Διεύθ. Ηλεκτρον. Ταχυδρομείου : evanti1@otenet.gr    URL : www.anthorama.gr/users/zioziou